Emin olma ihtiyacı nereden geliyor?

Bir karar vermeden önce “emin olmak” isteriz. Doğru zamanda, doğru şekilde, doğru şeyi yaptığımızdan emin olmak. Bu istek ilk bakışta makul ve sağlıklı görünür. Kim yanlış yapmak ister ki? Ancak emin olma ihtiyacı arttıkça, karar vermek zorlaşır ve hayat yavaşlamaya başlar. Peki bu ihtiyaç gerçekten nereden gelir? Emin olma ihtiyacının temelinde belirsizlikle kurduğumuz ilişki vardır. … Read more

Kararsızlık bazen bilinçli bir duruş olabilir mi?

Kararsızlık genellikle bir eksiklik gibi görülür. Karar verememek, net olamamak ya da sürekli tereddüt etmek çoğu zaman zayıflıkla eş tutulur. Oysa bazı durumlarda kararsızlık, bir yetersizlik değil, bilinçli bir duruş olabilir. Bu ayrımı yapmak, kararsızlığı anlamak açısından önemlidir. Bilinçli kararsızlık, kişinin karar vermekten aciz olmasıyla ilgili değildir. Aksine, kararın ağırlığını fark etmesiyle ilgilidir. Bazı kararlar … Read more

Kararsızlık nedir, ne değildir?

Kararsızlık genelde basit bir sorun gibi anlatılır. “Bir türlü karar veremiyor”, “ne istediğini bilmiyor”, “kararsız işte” gibi cümlelerle geçiştirilir. Bu tanımlar rahatlatıcıdır çünkü konuyu küçültür. Oysa kararsızlık çoğu zaman basit bir kararsız kalma hâlinden ibaret değildir. Daha çok, karar vermeye yüklenen anlamla ilgilidir. Kararsızlığı doğru anlayabilmek için önce ne olduğunu, sonra ne olmadığını ayırmak gerekir. … Read more

Kararsız olmak zeka belirtisi mi?

Kararsız insanlar hakkında sıkça söylenen bir cümle vardır: “Çok düşünüyor, o yüzden karar veremiyor.” Bu cümle bazen eleştiri gibi duyulur, bazen de gizli bir övgü taşır. Sanki kararsızlık, zekânın doğal bir yan ürünüymüş gibi algılanır. Peki gerçekten öyle midir? Kararsız olmak, zeka belirtisi midir, yoksa bu iki kavramı yan yana getirmek bizi yanıltır mı? Zeka … Read more

Kararsızlık ile korku arasındaki görünmez bağ

Kararsızlık çoğu zaman düşünmeyle açıklanır. “Biraz daha emin olmak istiyorum”, “henüz netleşmedi”, “yanlış yapmak istemiyorum” gibi cümleler bu hâli oldukça mantıklı gösterir. Ancak bu açıklamalar çoğu zaman eksiktir. Çünkü kararsızlığın arkasında genellikle yüksek sesle söylenmeyen başka bir şey vardır: korku. Bu korku panik hâlinde değildir. Bağırmaz, kaçmaz, kriz yaratmaz. Sessizdir ve çoğu zaman mantık kılığına … Read more

Sürekli İhtimalleri Düşünmek Neden Yorucu?

Bazı insanlar bir kararın önünde durur ve düşünür. Bazılarıysa o kararın etrafında uzun süre dolaşır. Bir ihtimali ele alır, ardından bir tane daha ekler; sonra “ya bu olmazsa”yı düşünür, hemen arkasından “ya diğerini seçseydim” ihtimali gelir. Zihinde görünmeyen ama ağırlığı hissedilen bir kalabalık oluşur. Bu noktada sorun düşünmek değildir; sorun, ihtimallerin hiç kapanmamasıdır. Sürekli ihtimalleri … Read more

Kararsızlık Kişilik Özelliği mi, Dönemsel mi?

Kararsızlık Kişilik Özelliği mi, Dönemsel mi? İnsan kendini uzun süre kararsız hissettiğinde, fark etmeden kendine bir etiket yapıştırır: “Ben kararsız biriyim.” Bu cümle ilk bakışta masum bir tespit gibi durur. Oysa aynı zamanda güçlü bir kabuldür. Çünkü insan kendini nasıl tanımlarsa, bir süre sonra o tanımın sınırları içinde yaşamaya başlar. Bu noktada temel soru şudur: … Read more

Kararsız İnsanlar Neden Daha Çok Düşünür?

Kararsız insanlar genellikle “çok düşünen insanlar” olarak tanımlanır. Bu tanım bazen bir eleştiri, bazen de örtük bir övgü gibi kullanılır. Sanki kararsızlık, zekânın ya da derinliğin doğal bir yan etkisiymiş gibi algılanır. Oysa işin içinde olanlar bilir ki bu düşünme hâli çoğu zaman berraklık değil, belirgin bir zihinsel yorgunluk üretir. Asıl soru şudur: Kararsız insanlar … Read more